Bảo vệ công lý – Bảo vệ quyền con người

Gây thương tích bao nhiêu thì bị truy tố và 5 bước tố tụng

Các bước từ tố giác đến truy tố vụ án gây thương tích: hồ sơ vụ án và cân công lý trong phòng xử

Gây thương tích bao nhiêu thì bị truy tố được xác định theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự: người cố ý gây thương tích có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi tỷ lệ tổn thương cơ thể của bị hại từ 11% trở lên, hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp luật liệt kê như dùng hung khí nguy hiểm, có tính chất côn đồ. Với trường hợp thuộc khoản 1 Điều 134 BLHS, cơ quan có thẩm quyền chỉ khởi tố vụ án khi bị hại có yêu cầu, theo khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Điểm chính trong bài

  • Người cố ý gây thương tích có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi tỷ lệ tổn thương cơ thể của bị hại từ 11% trở lên, hoặc dưới 11% nhưng thuộc trường hợp tại khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự.
  • Vụ án thuộc khoản 1 Điều 134 chỉ được khởi tố khi bị hại yêu cầu, và phải được đình chỉ nếu bị hại rút yêu cầu, trừ trường hợp rút do bị ép buộc, cưỡng bức.
  • Tỷ lệ tổn thương cơ thể là nội dung bắt buộc phải trưng cầu giám định, với thời hạn giám định không quá 09 ngày.
  • Hồ sơ đi qua các bước tiếp nhận tố giác, kiểm tra xác minh, khởi tố, điều tra rồi mới đến truy tố, mỗi bước có thời hạn riêng.
  • Luật sư có thể tham gia từ giai đoạn kiểm tra, xác minh tố giác và trở thành người bào chữa từ khi khởi tố bị can hoặc từ khi người bị bắt, bị tạm giữ có mặt tại cơ quan điều tra.

Biết tỷ lệ gây thương tích bao nhiêu thì bị truy tố mới là bước đầu, vì từ khi xảy ra xô xát đến khi Viện kiểm sát ra cáo trạng, vụ việc gây thương tích còn phải qua nhiều bước tố tụng với điều kiện và thời hạn khác nhau. Nắm được từng bước giúp người trong cuộc biết khi nào cần giám định, khi nào lời khai có ý nghĩa quyết định và lúc nào nên mời luật sư.

1. Thương tích bao nhiêu thì bị truy tố?

Thương tích từ 11% trở lên, hoặc dưới 11% nhưng có tình tiết luật định, là mốc để xem xét trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 (đã được sửa đổi, bổ sung). Tỷ lệ tổn thương càng cao thì khoản áp dụng càng nặng, từ khoản 1 đến khoản 6 của điều luật.

Thương tích bao nhiêu thì bị truy tố: hồ sơ vụ án cố ý gây thương tích
Mốc tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% là căn cứ đầu tiên để xem xét trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích.

Khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự quy định nguyên văn như sau:

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;

e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;

i) Có tính chất côn đồ;

k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

Như vậy, tỷ lệ thương tích dưới 11% không đương nhiên loại trừ trách nhiệm hình sự. Mức phạt của từng khoản được phân tích tại bài gây thương tích bao nhiêu phần trăm thì đi tù.

Về thuật ngữ, truy tố là việc Viện kiểm sát quyết định đưa bị can ra xét xử bằng bản cáo trạng theo Điều 243 Bộ luật Tố tụng hình sự. Trước bước này, vụ việc phải được khởi tố và điều tra, nên câu hỏi “bao nhiêu thì bị truy tố” gồm hai vấn đề: hành vi có đủ dấu hiệu tội phạm hay không và vụ án có đủ điều kiện khởi tố hay không.

Thực tiễn xét xử ở giai đoạn hiện tại, người sử dụng hung khí nguy hiểm như dao xắc nhọn còn có thể bị tuy tố về tội sử dụng trái phép vũ khí quân dụng theo Điều 304 BLHS.

2. Khi nào vụ án cố ý gây thương tích được khởi tố?

Vụ án cố ý gây thương tích thuộc khoản 1 Điều 134 chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại, theo khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 (đã được sửa đổi, bổ sung). Quy định này cũng áp dụng với khoản 1 các Điều 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155 và 156 Bộ luật Hình sự.

Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ khi có căn cứ xác định việc rút yêu cầu là do bị ép buộc, cưỡng bức. Người đã rút yêu cầu cũng không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút do bị ép buộc, cưỡng bức (khoản 2, khoản 3 Điều 155).

Với các trường hợp từ khoản 2 đến khoản 6 Điều 134 BLHS, cơ quan có thẩm quyền khởi tố không phụ thuộc vào yêu cầu của bị hại. Đơn bãi nại không làm đình chỉ vụ án, nhưng việc tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả có thể được Tòa án xem xét là tình tiết giảm nhẹ theo Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Trường hợpĐiều kiện khởi tốKhi bị hại rút yêu cầu
Khoản 1 Điều 134 (từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% có tình tiết luật định)Chỉ khởi tố khi bị hại hoặc người đại diện của bị hại yêu cầuVụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức
Khoản 2 đến khoản 6 Điều 134Khởi tố không phụ thuộc vào yêu cầu của bị hạiVụ án tiếp tục được giải quyết; việc bồi thường có thể được xem xét để giảm nhẹ hình phạt

Hậu quả của việc rút đơn và các trường hợp ngoại lệ được phân tích thêm tại bài tội cố ý gây thương tích khi bị hại rút đơn. Trường hợp người gây thương tích ở trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân, hoặc vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, hành vi có thể bị xem xét theo Điều 135 hoặc Điều 136 Bộ luật Hình sự với khung hình phạt nhẹ hơn.

3. Các bước từ tố giác đến truy tố trong vụ án gây thương tích

Một vụ việc gây thương tích thường đi qua năm bước tố tụng, mỗi bước có cơ quan phụ trách và thời hạn riêng theo Bộ luật Tố tụng hình sự.

Các bước từ tố giác đến truy tố vụ án gây thương tích: hồ sơ vụ án và cân công lý trong phòng xử
Hồ sơ vụ án gây thương tích đi qua các bước tiếp nhận tố giác, giám định, khởi tố, điều tra rồi mới đến truy tố.
BướcNội dung chínhThời hạnCăn cứ
Tiếp nhận tố giácCông an xã, phường, đặc khu, Đồn Công an hoặc cơ quan điều tra tiếp nhận, lập biên bản và chuyển ngay cho cơ quan có thẩm quyềnChuyển ngay sau khi tiếp nhậnĐiều 145, Điều 146 Bộ luật Tố tụng hình sự
Kiểm tra, xác minhCơ quan điều tra lấy lời khai, thu thập tài liệu và trưng cầu giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể20 ngày, có thể kéo dài không quá 02 tháng và gia hạn một lần không quá 02 tháng; giám định không quá 09 ngàyĐiều 147, Điều 206, Điều 208 Bộ luật Tố tụng hình sự
Khởi tốCơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can khi có đủ căn cứ; với khoản 1 Điều 134 phải có yêu cầu của bị hạiTrong thời hạn giải quyết tố giácĐiều 155, Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự
Điều traCơ quan điều tra thu thập chứng cứ, hỏi cung, đối chất và ban hành kết luận điều traKhông quá 02 tháng với tội ít nghiêm trọng, 03 tháng với tội nghiêm trọng, 04 tháng với tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, chưa kể gia hạnĐiều 172 Bộ luật Tố tụng hình sự
Truy tốViện kiểm sát quyết định truy tố bằng bản cáo trạng, trả hồ sơ để điều tra bổ sung hoặc đình chỉ, tạm đình chỉ vụ án20 ngày với tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng; 30 ngày với tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng; có thể gia hạnĐiều 240, Điều 243 Bộ luật Tố tụng hình sự

Giám định là bước có ảnh hưởng lớn nhất đến hướng xử lý, vì tỷ lệ tổn thương cơ thể quyết định hành vi có cấu thành tội phạm hay không và thuộc khoản nào. Việc trưng cầu giám định là bắt buộc khi cần xác định tính chất thương tích, mức độ tổn hại sức khỏe hoặc khả năng lao động (khoản 4 Điều 206 Bộ luật Tố tụng hình sự), và tỷ lệ được xác định theo Thông tư số 22/2019/TT-BYT của Bộ Y tế.

Khi có căn cứ nghi ngờ kết luận giám định lần đầu không chính xác, người tham gia tố tụng có quyền đề nghị cơ quan đã trưng cầu quyết định giám định lại; nếu không chấp nhận, cơ quan này phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do (Điều 211 Bộ luật Tố tụng hình sự). Quy trình giám định được trình bày chi tiết tại bài quy định về giám định thương tật trong hình sự.

4. Những sai lầm thường gặp khi tự giải quyết vụ việc gây thương tích

Sai lầm phổ biến nhất là ngộ nhận những tình tiết bất lợi khi làm việc lần đầu với cơ quan công an, chẳng hạn thừa nhận dùng hung khí hoặc tấn công vô cớ dù sự việc không diễn ra như vậy. Những tình tiết này có thể đưa một vụ thương tích dưới 11% vào phạm vi khoản 1 Điều 134 BLHS.

Sai lầm thứ hai là cho rằng cứ bồi thường và có giấy bãi nại thì vụ việc sẽ khép lại. Giấy bãi nại chỉ dẫn đến đình chỉ khi vụ án thuộc khoản 1 Điều 134 và được khởi tố theo yêu cầu của bị hại; với các khoản nặng hơn, việc bồi thường chủ yếu có ý nghĩa giảm nhẹ hình phạt. Thỏa thuận bồi thường nên được lập thành văn bản, ghi rõ các khoản theo Điều 590 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.

Đặc biệt với trường hợp dùng hung khí sắc nhọn như dao, mã tấu, phóng lợn,… để thực hiện hành vi thì dù thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại mà bị hại rút đơn thì người vi phạm vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm tội sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.

Sai lầm thứ ba là không đọc kỹ kết luận giám định để xác định tỷ lệ thương tật có phù hợp với mức độ nghiêm trong của vết thương hay không, trong khi chỉ vài phần trăm chênh lệch cũng có thể làm thay đổi khoản được áp dụng. Người tham gia tố tụng nên kiểm tra kết luận ngay khi được thông báo và đề nghị giám định lại khi có căn cứ.

Lưu ý thực tế

Lời khai ban đầu và kết luận giám định là hai tài liệu định hướng toàn bộ vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Trước khi ký biên bản, người khai được đọc lại hoặc nghe đọc lại và có quyền yêu cầu bổ sung, sửa chữa những nội dung chưa đúng.

5. Thời điểm cần luật sư tham gia vụ án cố ý gây thương tích

Luật sư có thể tham gia ngay từ giai đoạn kiểm tra, xác minh tố giác, trước khi có quyết định khởi tố. Ở giai đoạn này, luật sư tham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố giác theo Điều 83 Bộ luật Tố tụng hình sự, còn tư cách người bào chữa bắt đầu từ khi khởi tố bị can.

Giai đoạnNgười cần hỗ trợTư cách của luật sưCăn cứ
Kiểm tra, xác minh tố giácNgười bị tố giácNgười bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố giácĐiều 57, Điều 83 Bộ luật Tố tụng hình sự
Bị bắt, bị tạm giữNgười bị bắt, người bị tạm giữNgười bào chữa, từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra hoặc từ khi có quyết định tạm giữĐiều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự
Sau khi khởi tố bị canBị canNgười bào chữaĐiều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự
Mọi giai đoạn tố tụngBị hạiNgười bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hạiĐiều 84 Bộ luật Tố tụng hình sự

Thời điểm nên mời luật sư là ngay khi nhận giấy triệu tập của công an hoặc giấy mời làm việc liên quan đến vụ xô xát, ẩu đả. Luật sư giúp người được triệu tập hiểu rõ tư cách tham gia tố tụng, quyền trình bày và đưa ra chứng cứ, đồng thời rà soát hồ sơ vụ án ngay từ đầu.

Từ thực tiễn hành nghề, nhiều người chỉ tìm đến luật sư sau khi đã có quyết định khởi tố bị can, khi lời khai ban đầu và kết luận giám định đã hết thời hạn đề nghị xem xét lại. Lúc đó, việc đề nghị giám định lại hay làm rõ tình tiết định khung khó khăn hơn nhiều.

Trong vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, luật sư hình sự thường hỗ trợ người trong cuộc ở các việc sau:

  • Luật sư đối chiếu cơ chế hình thành vết thương với lời khai, hiện trường và hồ sơ y tế.
  • Kết luận giám định được rà soát về trình tự, thẩm quyền, và luật sư đề nghị giám định lại khi có căn cứ.
  • Luật sư có mặt khi lấy lời khai, hỏi cung theo quy định để bảo đảm quyền của người được bảo vệ.
  • Việc thương lượng bồi thường được thực hiện đúng pháp luật và lập thành văn bản, làm căn cứ đề nghị áp dụng tình tiết giảm nhẹ.

Nếu bạn hoặc người thân đang băn khoăn thương tích bao nhiêu thì bị truy tố trong một vụ xô xát cụ thể, có thể liên hệ Luật Sư Hình Sự qua hotline 0988 052 761 để được tư vấn về tư cách tố tụng, giám định và phương án bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Câu hỏi thường gặp về truy tố tội cố ý gây thương tích

Gây thương tích dưới 11% có bị truy tố không?

Người gây thương tích dưới 11% vẫn có thể bị truy tố nếu hành vi thuộc một trong các trường hợp từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự, chẳng hạn dùng hung khí nguy hiểm hoặc có tính chất côn đồ. Ngoài ra, cần lưu ý đến hung khí có thuộc trường hợp bị khởi tố tội sử dụng trái phép vũ khí quân dụng theo Điều 304 BLHS hay không (dao nhọn làm bếp, phóng lợn, mã tấu,…).

Bị hại không yêu cầu khởi tố thì người gây thương tích có bị xử lý hình sự không?

Với trường hợp thuộc khoản 1 Điều 134, cơ quan có thẩm quyền chỉ khởi tố khi bị hại hoặc người đại diện của bị hại yêu cầu, nên không có yêu cầu thì vụ án không được khởi tố. Với các trường hợp từ khoản 2 trở lên, vụ án vẫn được khởi tố dù bị hại không yêu cầu.

Thời hạn giám định tỷ lệ thương tích là bao lâu?

Thời hạn giám định tính chất thương tích, mức độ tổn hại sức khỏe hoặc khả năng lao động là không quá 09 ngày, theo điểm c khoản 1 Điều 208 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Khi nào nên mời luật sư trong vụ gây thương tích?

Người bị tố giác nên mời luật sư ngay khi nhận giấy triệu tập hoặc giấy mời làm việc, vì luật sư có thể tham gia từ giai đoạn kiểm tra, xác minh tố giác với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Bị hại cũng có thể nhờ luật sư bảo vệ quyền lợi, nhất là khi cần yêu cầu khởi tố hoặc thương lượng bồi thường.

*Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Văn bản pháp luật liên quan: Bộ luật Hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung), Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung), Bộ luật Dân sự 2015 và Thông tư số 22/2019/TT-BYT.

Chia sẻ:
Facebook
Email
X

Bài viết liên quan

Logo Công ty Luật TNHH Duy Minh
Mẫu đơn xin vắng mặt tại phiên tòa hình sự 2026 (file Word) dùng cho bị cáo, bị hại, đương sự, người làm chứng, kèm cách điền từng mục và căn cứ Điều 290–293 Bộ luật Tố tụng hình sự.
Logo Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tội lợi dụng quyền tự do dân chủ theo Điều 331 Bộ luật Hình sự: dấu hiệu cấu thành, hai khung hình phạt, thời hiệu, thẩm quyền điều tra và cách phân biệt với các tội danh gần giống.
Logo Công ty Luật TNHH Duy Minh
Chỉ Viện kiểm sát có thẩm quyền truy tố tội phạm. Bài viết giải thích Viện kiểm sát cấp nào truy tố theo quy định từ 01/7/2025, ai ký cáo trạng và các quyết định trong giai đoạn truy tố.
Logo Công ty Luật TNHH Duy Minh
Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 178 BLHS. Bài viết giải thích 5 trường hợp dưới 2 triệu đồng vẫn bị xử lý hình sự, khung hình phạt, mức phạt hành chính và mốc 100 triệu đồng với lỗi vô ý.