Trộm bao nhiêu tiền thì bị truy tố hình sự phụ thuộc trước hết vào giá trị tài sản: theo khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự, mốc chung là từ 2.000.000 đồng (hai triệu đồng) trở lên. Dưới mức này, người lấy trộm vẫn bị xử lý hình sự nếu thuộc một trong 5 trường hợp luật định, chẳng hạn đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm. Ngoài các trường hợp đó, hành vi trộm cắp bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng (ba triệu đồng).
Điểm chính trong bài
- Người trộm cắp tài sản trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 173 Bộ luật Hình sự.
- Tài sản dưới 2.000.000 đồng vẫn có thể dẫn đến xử lý hình sự nếu người lấy trộm thuộc một trong 5 trường hợp luật định.
- Ngoài 5 trường hợp đó, hành vi trộm cắp bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
- Khung hình phạt cao nhất là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, áp dụng khi tài sản trị giá từ 500.000.000 đồng (năm trăm triệu đồng) trở lên.
- Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đề xuất nâng mốc lên 5.000.000 đồng (năm triệu đồng), nhưng đề xuất này chưa được thông qua và chưa có hiệu lực.
Ngoài giá trị tài sản, cơ quan tiến hành tố tụng còn xem xét nhân thân người thực hiện, tính chất của tài sản và hoàn cảnh phạm tội trước khi quyết định xử lý hình sự hay xử phạt hành chính.
1. Trộm bao nhiêu tiền thì bị truy tố hình sự?
Khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025 (sau đây gọi là BLHS) quy định người trộm cắp tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng (năm mươi triệu đồng) thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Như vậy, 2.000.000 đồng là mốc định lượng chung để xem xét trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp tài sản.

Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, không sửa đổi Điều 173. Vì vậy, mốc 2.000.000 đồng và các khung hình phạt của tội này vẫn giữ nguyên.
Trong cách nói thông thường, “bị truy tố” thường được hiểu là bị xử lý hình sự. Về pháp lý, truy tố chỉ là một giai đoạn, khi Viện kiểm sát quyết định đưa bị can ra xét xử bằng bản cáo trạng sau khi vụ án đã được khởi tố và điều tra. Toàn bộ quá trình buộc người phạm tội chịu trách nhiệm được gọi là truy cứu trách nhiệm hình sự.
1.1. Trộm dưới 2 triệu đồng vẫn bị xử lý hình sự trong 5 trường hợp
Khi tài sản bị trộm có giá trị dưới 2.000.000 đồng, người thực hiện vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 173 BLHS nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm.
- Đã bị kết án về tội trộm cắp tài sản hoặc một trong các tội tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 174, 175 và 290 BLHS (như cướp, cưỡng đoạt, cướp giật, công nhiên chiếm đoạt, lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản), chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
- Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
- Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, ví dụ chiếc xe máy người bị hại dùng để chạy xe ôm nuôi gia đình.
- Tài sản là di vật, cổ vật.
Với trường hợp thứ nhất, Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định thời hạn được coi là chưa bị xử phạt. Cụ thể, người vi phạm được coi là chưa bị xử phạt nếu không tái phạm trong 06 tháng kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt cảnh cáo, hoặc trong 01 năm kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt khác hay từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt.
Khi đã qua các mốc này, lần xử phạt trước không còn là căn cứ để xử lý hình sự đối với hành vi trộm tài sản dưới 2.000.000 đồng.
2. Khung hình phạt tội trộm cắp tài sản theo giá trị tài sản
Giá trị tài sản chiếm đoạt là căn cứ chính để xác định khung hình phạt, với các mốc 2.000.000 đồng, 50.000.000 đồng, 200.000.000 đồng (hai trăm triệu đồng) và 500.000.000 đồng. Mỗi khung còn có các tình tiết định khung khác như phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, hành hung để tẩu thoát hoặc tái phạm nguy hiểm.
| Khung | Giá trị tài sản hoặc tình tiết chính | Hình phạt chính | Loại tội phạm |
|---|---|---|---|
| Khoản 1 | Từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng; hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc 1 trong 5 trường hợp nêu trên | Cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm | Ít nghiêm trọng |
| Khoản 2 | Từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng; có tổ chức; có tính chất chuyên nghiệp; dùng thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm; hành hung để tẩu thoát; tài sản là bảo vật quốc gia; tái phạm nguy hiểm | Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm | Nghiêm trọng |
| Khoản 3 | Từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; lợi dụng thiên tai, dịch bệnh | Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm | Rất nghiêm trọng |
| Khoản 4 | Từ 500.000.000 đồng trở lên; lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp | Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm | Đặc biệt nghiêm trọng |
Theo khoản 5 Điều 173 BLHS, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Loại tội phạm được xác định theo Điều 9 BLHS, căn cứ vào mức cao nhất của khung hình phạt, và quyết định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 05, 10, 15 hoặc 20 năm theo Điều 27 BLHS.
3. Trộm dưới 2 triệu đồng bị phạt bao nhiêu tiền?
Hành vi trộm cắp tài sản dưới 2.000.000 đồng, không thuộc 5 trường hợp nêu tại mục 1.1, bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Mức phạt này quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025 và thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
Người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và phải trả lại tài sản hoặc bồi thường thiệt hại cho người bị hại. Lần xử phạt này có thể trở thành căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự nếu người đó tiếp tục trộm cắp trong thời hạn nêu tại mục 1.1, kể cả khi tài sản lần sau có giá trị dưới 2.000.000 đồng.
4. Giá trị tài sản bị trộm được xác định thế nào?
Với tiền mặt, giá trị chiếm đoạt là số tiền bị lấy. Với tài sản khác như điện thoại, xe máy hay trang sức, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng ra văn bản yêu cầu định giá tài sản theo Điều 215 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, đã được sửa đổi, bổ sung (sau đây gọi là BLTTHS).
Giá trị tài sản thường được xác định theo giá thị trường tại thời điểm và nơi xảy ra hành vi, có tính đến tình trạng thực tế và mức hao mòn, chứ không phải giá mua mới. Ví dụ, một chiếc điện thoại mua mới 6.000.000 đồng (sáu triệu đồng) nhưng đã sử dụng nhiều năm có thể được định giá thấp hơn đáng kể.
Bị can, bị hại và những người tham gia tố tụng khác có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu định giá lại khi có căn cứ cho rằng kết luận định giá chưa chính xác.
Theo Luật sư Nguyễn Duy Khánh, khi giá trị tài sản sát mốc 2.000.000 đồng, kết luận định giá là điểm cần kiểm tra kỹ, vì chênh lệch nhỏ cũng có thể làm vụ việc chuyển từ xử phạt hành chính sang xử lý hình sự.
5. Những trường hợp đặc biệt cần lưu ý
Ba tình huống thường làm thay đổi hướng xử lý là người thực hiện chưa đủ 16 tuổi, trộm cắp nhiều lần và việc trả lại tài sản sau khi bị phát hiện.
5.1. Người chưa đủ 16 tuổi trộm cắp tài sản
Người chưa đủ 14 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp tài sản khi hành vi thuộc khoản 3 hoặc khoản 4 Điều 173 BLHS, ví dụ trộm tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng trở lên (Điều 12 BLHS).
Với người chưa thành niên, Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026) còn cho phép xem xét biện pháp xử lý chuyển hướng thay cho xử lý hình sự trong một số trường hợp. Chi tiết về độ tuổi xem tại bài tuổi chịu trách nhiệm hình sự.
5.2. Trộm cắp nhiều lần
Khi một người trộm cắp nhiều lần, giá trị tài sản của các lần phạm tội thường được cộng lại để xác định khung hình phạt. Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có hướng dẫn về tình tiết tăng nặng “phạm tội 02 lần trở lên”, nhưng việc vừa cộng giá trị để định khung vừa áp dụng thêm tình tiết này hiện còn có quan điểm khác nhau.
Trường hợp mỗi lần lấy tài sản đều dưới 2.000.000 đồng và không thuộc 5 trường hợp tại mục 1.1, việc có xử lý hình sự hay không cần được đánh giá theo hồ sơ cụ thể.
5.3. Đã trả lại tài sản hoặc bị hại rút đơn
Tội trộm cắp tài sản không thuộc nhóm tội chỉ khởi tố theo yêu cầu của bị hại tại Điều 155 BLTTHS, nên việc bị hại rút đơn không làm chấm dứt vụ án. Việc tự nguyện trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại là tình tiết giảm nhẹ theo điểm b khoản 1 Điều 51 BLHS, còn ý kiến xin giảm nhẹ của bị hại thường được Tòa án cân nhắc khi quyết định hình phạt.
Các tình tiết khác có thể giúp giảm nhẹ hình phạt được tổng hợp tại bài các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
6. Mốc 2 triệu đồng có sắp thay đổi không?
Hiện chưa thay đổi. Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) năm 2026 do Bộ Công an chủ trì soạn thảo đề xuất nâng mốc định lượng của tội trộm cắp tài sản từ 2.000.000 đồng lên 5.000.000 đồng, giữ nguyên các trường hợp đặc biệt tại khoản 1.
Sáng ngày 27/10/2026, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã thảo luận tại hội trường về dự án luật này. Đến thời điểm cập nhật bài viết (05/11/2026), đề xuất chưa được thông qua và chưa có hiệu lực, nên mốc đang áp dụng vẫn là 2.000.000 đồng.
Nếu mức mới được thông qua, việc áp dụng đối với hành vi xảy ra trước ngày luật có hiệu lực sẽ được xem xét theo nguyên tắc áp dụng quy định có lợi cho người phạm tội tại khoản 3 Điều 7 BLHS và nghị quyết thi hành của Quốc hội.
7. Vụ việc trộm cắp được giải quyết như thế nào?
Vụ việc trộm cắp tài sản thường đi qua bốn bước: tiếp nhận tố giác, kiểm tra và xác minh, ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố, sau đó là điều tra, truy tố và xét xử. Ở TP.HCM, sau khi sắp xếp chính quyền hai cấp từ ngày 01/7/2025, người dân trình báo tại Công an phường, xã hoặc đặc khu nơi xảy ra vụ việc.

- Bị hại hoặc người biết sự việc trình báo với Công an cấp xã nơi xảy ra vụ việc hoặc cơ quan điều tra có thẩm quyền.
- Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh trong thời hạn thông thường là 20 ngày, có thể kéo dài hoặc gia hạn với vụ việc phức tạp theo Điều 147 BLTTHS; ở bước này, cơ quan chức năng lấy lời khai, thu thập dữ liệu camera và yêu cầu định giá tài sản nếu cần.
- Cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm; nếu không đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì ra quyết định không khởi tố và có thể chuyển hồ sơ để xử phạt vi phạm hành chính.
- Sau khi khởi tố, vụ án được điều tra, Viện kiểm sát quyết định truy tố bằng bản cáo trạng và Tòa án có thẩm quyền đưa vụ án ra xét xử.
Thủ tục và thời hạn của từng giai đoạn được trình bày tại bài quy trình khởi tố vụ án hình sự.
8. Bị tố giác trộm cắp tài sản cần làm gì?
Người bị tố giác nên giữ bình tĩnh, trình bày trung thực và chỉ ký biên bản sau khi đã đọc lại đầy đủ nội dung. Nếu đã gây thiệt hại, việc chủ động trả lại tài sản hoặc bồi thường sớm là yếu tố có lợi khi giải quyết vụ việc.
Theo BLTTHS, người bị tố giác có quyền tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp ngay từ giai đoạn kiểm tra, xác minh. Khi đã bị khởi tố, bị can có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư bào chữa.
Người bị mất tài sản nên trình báo sớm, cung cấp hóa đơn, chứng từ hoặc hình ảnh chứng minh giá trị tài sản và giữ lại dữ liệu camera để cơ quan chức năng có căn cứ xác minh.
Mốc 2.000.000 đồng vẫn là căn cứ đầu tiên để xác định trộm bao nhiêu tiền thì bị truy tố hình sự, nhưng lần xử phạt hoặc kết án trước đó, tính chất tài sản và kết luận định giá có thể làm thay đổi hướng xử lý. Vì mỗi hồ sơ có đặc điểm riêng, người liên quan nên trao đổi sớm với luật sư để hiểu đúng quyền và nghĩa vụ của mình.
Khi cần đánh giá một vụ việc cụ thể, bạn có thể tham khảo dịch vụ luật sư bào chữa cho bị can, bị cáo hoặc liên hệ hotline/Zalo 0988 052 761. Các bài viết khác về chủ đề này có tại chuyên mục Cẩm nang hình sự.
Câu hỏi thường gặp về trộm bao nhiêu tiền thì bị truy tố hình sự
Trộm 1 triệu đồng có bị đi tù không?
Thông thường là không. Nếu không thuộc 5 trường hợp tại khoản 1 Điều 173 BLHS, người trộm tài sản trị giá 1.000.000 đồng (một triệu đồng) bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng; nếu thuộc một trong các trường hợp đó, người này có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Trộm điện thoại trị giá 5 triệu đồng bị xử lý thế nào?
Tài sản trị giá 5.000.000 đồng thuộc khoản 1 Điều 173 BLHS, với hình phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm, kèm khả năng bị phạt tiền bổ sung từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Mức hình phạt cụ thể phụ thuộc vào nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.
Đã trả lại tài sản thì có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Vẫn có thể. Tội trộm cắp tài sản hoàn thành khi người phạm tội đã chiếm đoạt được tài sản, nên việc trả lại sau đó không xóa bỏ trách nhiệm hình sự mà chỉ được xem xét là tình tiết giảm nhẹ.
Trộm cắp tài sản bao lâu thì hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự?
Theo Điều 27 BLHS, thời hiệu là 05 năm với trường hợp thuộc khoản 1, 10 năm với khoản 2, 15 năm với khoản 3 và 20 năm với khoản 4, tính từ ngày tội phạm được thực hiện. Thời hiệu được tính lại nếu trong thời hạn đó người phạm tội thực hiện tội phạm mới có mức cao nhất của khung hình phạt trên 01 năm tù, hoặc cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã.
Phạm tội trộm cắp tài sản có được hưởng án treo không?
Có thể, nếu bị xử phạt tù không quá 03 năm và Tòa án xét thấy không cần bắt chấp hành hình phạt tù căn cứ vào nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ (Điều 65 BLHS). Điều kiện chi tiết được hướng dẫn trong nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
*Lưu ý: Bài viết căn cứ Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025), Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 và Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp.







