LUẬT SƯ GIỎI TỘI XÂM PHẠM QUYỀN TÁC GIẢ, QUYỀN LIÊN QUAN

Vi phạm quyền tác giả có thể bị xử lý theo ba con đường: dân sự, hành chính hoặc hình sự. Trong thực tế, nhiều người bị xử phạt hành chính trong nhiều năm mà không nhận ra rằng hành vi đó vẫn đang tích lũy dấu hiệu để có thể bị xem xét truy cứu hình sự nếu quy mô tiếp tục mở rộng.

Ranh giới chuyển từ vi phạm hành chính sang dấu hiệu hình sự thường nằm ở hai yếu tố cốt lõi: mức thu lợi bất chính từ hành vi vi phạm và quy mô thương mại của hoạt động đó. Khi một trong hai yếu tố này đạt đến ngưỡng nhất định theo quy định của Điều 225 BLHS, cơ quan điều tra có căn cứ để xem xét khởi tố vụ án.

Một số hành vi thường xuất hiện trong các vụ án liên quan đến tội danh này bao gồm: sao chép, phân phối tác phẩm âm nhạc, phim, phần mềm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả với mục đích thu lợi nhuận; kinh doanh nội dung số trái phép trên các nền tảng như YouTube, Facebook, website thương mại điện tử; hoặc tổ chức khai thác quyền liên quan đến bản ghi âm, ghi hình mà không có sự đồng ý của bên có quyền.

Xu hướng khởi tố trên môi trường nội dung số ngày càng được chú trọng hơn trong những năm gần đây. Việc một tài khoản mạng xã hội hoặc kênh video sử dụng nội dung có bản quyền để kiếm tiền từ quảng cáo có thể bị xem là có dấu hiệu thương mại — đây là điểm nhiều người dùng nội dung số chưa nhận thức đầy đủ.

Một trong những rủi ro lớn nhất là người bị tố giác hoặc bị can tự giải thích hành vi của mình theo cách vô tình thừa nhận yếu tố thương mại hoặc chủ đích mà pháp luật coi là dấu hiệu cấu thành tội phạm. Trong vụ án về bản quyền, câu hỏi “anh/chị có biết nội dung này có bản quyền không?” hay “thu nhập từ kênh của anh/chị là bao nhiêu?” có thể mang ý nghĩa pháp lý rất khác so với cách hiểu thông thường.

Lời khai không được chuẩn bị kỹ có thể làm thay đổi hướng điều tra, tạo cơ sở để cơ quan tố tụng củng cố dấu hiệu về yếu tố cố ý hoặc quy mô thương mại. Đây là lý do vì sao sự tham gia của luật sư ngay từ lần làm việc đầu tiên với cơ quan điều tra là điều không nên bỏ qua.

Điều 225 BLHS có nhiều khung hình phạt khác nhau phụ thuộc vào quy mô vi phạm, mức thu lợi bất chính và các tình tiết tăng nặng đặc thù. Nếu không có người hỗ trợ thu thập và trình bày các tình tiết giảm nhẹ, bị can có nguy cơ bị áp dụng khung nặng hơn so với thực tế hành vi.

Các tình tiết giảm nhẹ trong loại tội danh này thường liên quan đến: không có tiền án tiền sự, hành vi lần đầu, thiếu nhận thức về phạm vi bảo hộ, mức thu lợi thực tế thấp hơn con số bị quy kết, hoặc đã có hành động khắc phục hậu quả trước khi bị khởi tố. Việc chứng minh các tình tiết này đòi hỏi hiểu biết về cả pháp luật sở hữu trí tuệ lẫn tố tụng hình sự — và đó chính là vai trò cốt lõi của Luật Sư Hình Sự trong loại vụ án này.